Beden Sosyolojisi

Büşra Nur TOPAL

Descartes tarafından gelen felsefî bir müdahale sonucu ortaya çıkan zihin-beden düalizmine göre bedeni de kapsayan uzamlı şey (res exstensa) düşünen şey’in (res cogitans) anlamsal tahakkümü altındadır. Başka bir ifadeyle, Kartezyen düalizm zihne, bedeni anlamlandırma ve yönlendirme görevi vermektedir ve beden, cogito’nun bir emir eri olarak telakki edilmiştir. Ancak 20. yüzyılda nörolojik araştırmaların gelişmesiyle mezkûr zihin-beden düalizmi, ve dolayısıyla pasif-alıcı beden imajı, radikal değişikliğe uğramıştır. Bu değişimin temel tezi, “Beden aracılığıyla dış dünyayı algılarız ve bu algılama biçimimiz beynin nöroanatomik yapısının şekillenmesinde başat rol oynar.” şeklinde olmuştur. Bu anlayış, modern epistemolojinin dış dünyanın insanın dışında olduğu hipotezini de çürüten önemli bir ampirik/görgül soruşturma dizisinin başlangıcında yer alır. Birçok araştırmaya ilham olan bu çıkarım sonrası, ilerleyen yıllarda desteklenen çalışmalarla beden mağdur bir alıcı olmaktan çıkarılıp aktif bir aktör olarak kavramsallaştırılmıştır. Beden, yalnızca dünyada mekan tutan -kan, deri, kemik ve onu oluşturan uzuvlardan- müteşekkil değil; bilakis mekana dahil olarak toplumsal dünyaya şekil veren aktif, eyleyendir. Beden Sosyolojisi atölyesi ile katılımcıların, beden olgusunu -gündelik, iktisadi ve politik- düzeyde ele alabilecek kazanım sağlamaları hedeflenmekte ve katılımcıların akademik düşünüşlerine katkıda bulunulacağına inanılmaktadır.

Büşra Nur Topal nezaretinde yürütülecek atölye kapsamında sosyal bilimlere doğrudan veya dolaylı olarak akademik ilgileri olan katılımcı ve araştırmacılar, 17-28 Şubat 2020 tarihleri arasında başvurularını gerçekleştirebilirler.

İletişim: [email protected]

1.Hafta: Bir Beden Politikası Olarak Ağrı

Breton, D., (2010). Acının Antropolojisi. (çev. İsmail Yerguz), (2. Baskı). İstanbul: Sel Yayıncılık.

2. Hafta: İşaretli Bedenler: Grotesk, Çirkin, İlletli ve Zoraki Nezaket   

Goffman, E., (2018). Damga: Örselenmiş Kimliğin İdare Edilişi Üzerine Notlar. Ankara: Heretik Yayıncılık.

3. Hafta: İktisadi Katılımda Beden ve Tüketimi

Illouz, E., (2018). Soğuk Yakınlıklar: Duygusal Kapitalizmin Şekillenmesi. İstanbul: İletişim.

4. Hafta: Milli Politika Düzeyinde Beden

Kayaalp E., Altuğ, F., (2018). Standartlar Nasıl İşler?. İstanbul: Küre.

Çabuklu, Y. (2004). Toplumsalın Sınırında Beden. İstanbul: Kanat Kitap.

30 Ocak 2020