Klasik Sosyal Teori

Vefa Can KAYA

Bu seminerde 19. yüzyılda Batı Avrupa’da ortaya çıkan sosyoloji disiplininin kuruluş öyküsü, klasiklerin (Marx, Durkheim, Weber) metinleri bağlamında ele alınacaktır. Sosyal bilimler, Sanayi Devrimi ve Fransız İhtilâli’nin etkilerinin güçlü şekilde hissedildiği, ideolojilerin ortaya çıktığı Aydınlanma sonrası uzun 19.yüzyılda doğmuştur. Modernitenin bilimi olan sosyoloji disiplini ise modern topluma ilişkin sistematik bilgi ihtiyacının karşılanması, bu bilgiler ışığında istikrar ve düzenin yeniden tesis edilmesi amacına matuf olarak ortaya çıkmıştır. Sosyolojinin kuruluşundan itibaren bilimsel boyutu ile siyasal misyonu iç içe geçmiştir. Sosyoloji bir yönüyle toplumu açıklama, anlama ve yorumlama faaliyeti iken öte yandan toplumu yönlendirme, şekillendirme, istikamet ve düzen kazandırma arayışlarının bir aracı olmuştur. Bu seminer kapsamında sosyoloji klasiklerinin metinleri, 19.yüzyılın siyasal gelişmeleri ve entelektüel tartışmaları bağlamında ele alınacaktır. Bu metinlerin yeniden okunması aynı zamanda klasiklerin niçin önemli olduğu meselesini tartışmamız için bir imkân oluşturmaktadır. Fakat aynı zamanda sosyoloji bölümü müfredatlarında uzunca bir süre okutulmayan önemli düşünürlerin (örneğin Alexis De Tocqueville, Georg Simmel ve Frederick Le Play gibi) niçin kanona dahil olamadığına yönelik eleştirel bir sorgulama yapmamızı da mümkün kılmalıdır.

Bu dört haftalık seminer programı sosyal bilimlere, sosyolojiye ve özellikle entelektüel tarihe ilgi duyan herkesin katılımına açıktır. Seminer kapsamında katılımcıların tavsiye edilen okumaları yapmaları ve derslere aktif bir şekilde katılım göstermeleri beklenmektedir. Vefa Kaya nezaretinde haftada bir cumartesi günü gerçekleşecek olan seminere katılmak isteyenler 17-28 Şubat 2020 tarihleri arasında başvuru yapabilirler.

1. Hafta – Modernitenin Bilimi Olarak Sosyolojinin Doğuşu

  1. Robert Nisbet, Sosyolojik Düşünce Geleneği, 2013, “Sosyolojik Düşüncenin Kurucu Fikirleri”, ss. 3-28, Paradigma Yayınları. 2. Immanuel Wallerstein, Bildiğimiz Dünyanın Sonu, 2012, “Sosyolojinin Mirası, Sosyal Bilimin Vaadi”, ss. 238-280, Metis Yayınları. 3. Hans Freyer, Sosyoloji Kuramları Tarihi, 2012, “Giriş”, ss.15-20, Doğu Batı Yayınları.

2. Hafta – Karl Marx (1818-1883) ve Marksist Sosyoloji Geleneği

  1. Karl Marx ve Friedrich Engels, Komünist Manifesto, 2011, ss.11-92, Can Yayınları. 2. Perry Anderson, Batı Marksizmi Üzerine Düşünceler, 2016, İletişim Yayınları.

3. Hafta – Emile Durkheim (1858-1917) ve Fransa’da Sosyoloji’nin Kurumsallaşması

  1. Emile Durkheim, Sosyolojik Yöntemin Kuralları, 2010, ss.9-60, Dost Kitabevi. 2. Enes Kabakcı, Sosyolojiyi Kurmak, 2019, ss.171-253, Vadi Yayınları.

4. Hafta – Max Weber (1864-1920) ve Çağdaş Sosyolojideki Kurucu Etkisi

  1. Max Weber, Sosyoloji Yazıları, 2008, ss.23-139 ve ss.289-313, Deniz Yayınları. 2. Anthony Giddens, Kapitalizm ve Modern Sosyal Teori, 2010, ss.197-288, İletişim Yayınları.

 

13 Şubat 2020